Ασκήσεις Βλεμματικής Επαφής

Μια απο τις βασικές δεξιότητες που πρέπει να κατέχει ένα παιδί για να ξεκινήσει την λογοθεραπεία είναι η βλεμματική επαφή. Σε περίπτωση που το παιδί παρουσιάζει δυσκολία σε αυτή την δεξιότητα ο θεραπευτής θα πρέπει να εισάγει στο πρόγραμμα παρέμβασης δραστηριότητες που θα ενισχύσουν προοδευτικά την ικανότητα του παιδιού να εστιάζει την προσοχή του (βλέμμα) στον συνομιλητή.

Μάθε τα συναισθήματα μέσα από την ζωγραφική

Μια πολλή απλή δραστηριότητα για την εκμάθηση των συναισθημάτων είναι ο σχηματισμός χαρακτηριστικών σε ''κενό πρόσωπο¨.

Ασκήσεις συντονισμού χεριού-ματιού

Μια δραστηριότητα που μπορεί να βοηθήσει τα παιδιά που αντιμετωπίζουν πρόβλημα στον συντονισμού χεριού-ματιού είναι η ακολουθία πορείας (γραμμής). Η δημιουργία τέτοιου υλικού είναι πραγματικά πολλή εύκολη.

Κάρτες αυτοματοποίησης της σωστής άρθρωσης

Όταν ένα παιδί αντιμετωπίζει προβλήματα στην άρθρωση μια απο τις δραστηριότητες που χορηγεί ένας λογοθεραπευτής σχετίζεται με την αυτοματοποίηση του σωστού τόπου/τρόπου στην παραγωγή της ομιλίας.

Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής-Υπερκινητικότητα

Ο όρος ΔΕΠ-Υ (Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής & Υπερκινητικότητας ή αλλιώς MBD / ADHD (Attention Deficit Hyperactivity Disorder) αναφέρεται σε μια μεγάλου βαθμού διάσπαση προσοχής και υπερδραστηριότητας που παρατηρούνται στο 2% περίπου των μαθητών.(Μάρκου, 1993)

Υλικό για την Δυσαριθμησία

Πολλές φορές οι γονείς πιστεύουν ότι το παιδί τους δυσκολεύετε στα μαθηματικά γιατί απλά δεν του αρέσει το συγκεκριμένο μάθημα και δεν ελέγχουν την δυσκολία αυτή. Πράγματι δεν είναι απαραίτητο όλα τα παιδιά να τα καταφέρνουν το ίδιο καλά σε όλα τα μαθήματα, όμως πολλές φορές η αδυναμία αυτή μπορεί να φανερώνει ένα άλλο πρόβλημα που ονομάζεται δυσαριθμησία. Η δυσκολία αυτή σχετίζεται με την αδυναμία ενός ατόμου να κατανοήσει την έννοια των αριθμών των πράξεων και των μαθηματικών συμβόλων, οπότε κατ'επέκταση επηρεάζεται και η κατανόηση του χρόνου και το χώρου. Οι τεχνικές για την βελτίωση των δεξιοτήτων είναι παρόμοιες με αυτές που χρησιμοποιούνται στην δυσλεξία απλά στοχεύουν στην βελτίωση διαφορετικού πεδίου. Σύμφωνα με έρευνες το 20% των παιδιών με δυσαριθμησία έχουν διαγνωστεί και με ΔΕΠ&Υ, ενώ στο 50% συνυπάρχει και δυσλεξία. Παρακάτω δίνεται σύνδεσμος με εικόνες χρημάτων που μπορείτε να εκτυπώσετε και να χρησιμοποιήσετε αφού βέβαια το παιδί έχει κατακτήσει βασικές έννοιες. Με τα χρήματα μπορείτε να παίξετε παιχνίδια (σουπερ μάρκετ, μανάβικο κ.τ.λ. ) και να ενισχύσετε την αντίληψη του παιδιού σας σε μαθηματικές έννοιες που θα του χρησιμεύσουν στην καθημερινότητα του. ( να μάθει να υπολογίζει τα ρέστα, να κατανοεί την πρόσθεση-αφαίρεση με επιπλέον ερεθίσματα ).
https://docs.google.com/file/d/0B7UOFjZjmwfEM1lpYkozYUl1TGc/edit?usp=drive_web

Καρτέλες άρθρωσης

Τα παιδιά με προβλήματα άρθρωσης πρέπει να εξασκηθούν στην παραγωγή λέξεων με το φώνημα-στόχο σε διάφορες θέσης μέσα σε λέξεις. Μια ωραία λύση που πραγματικά δεν κουράζει τα παιδιά είναι οι καρτέλες άρθρωσης.

Δραστηριότητα με παραμύθια

Πολλά παιδιά δυσκολεύονται να χρησιμοποιήσουν την ομιλία τους για να περιγράψουν μια κατάσταση,εικόνα,ενέργεια κ.α. Η δυσκολία αυτή μπορεί να δημιουργήσει διάφορα προβλήματα στην σχολική τους εξέλιξη. Μια πολύ απλή και συνάμα πολύ χρήσιμη δραστηριότητα που βοηθάει τα παιδιά να εξασκήσουν την δεξιότητα αυτή, είναι το παραμύθι. Σε αυτή την περίπτωση δεν αναφερόμαστε στην ανάγνωση παραμυθιού με τον κλασσικό τρόπο, αλλά στην περιγραφή εικόνων που δίνονται στο παιδί. Η δραστηριότητα αυτή μπορεί να γίνει με τον εξής τρόπο: 

Παραμύθι ''το μαγεμένο δάσος''

Πολλές φορές έχω αναφερθεί στην θετική επίδραση του παραμυθιού όσο αναφορά την ενίσχυση-ανάπτυξη του λεξιλογίου ενός παιδιού. Πραγματικά πάρα πολλοί ειδικοί υποστηρίζουν ότι η ανάγνωση παραμυθιού αλλά και η ομιλία στο παιδί απο μικρή ηλικία επιφέρει θετικά αποτελέσματα στον τομέα του λόγου-ομιλίας. Παρακάτω ακολουθεί ένας σύνδεσμος με ένα παραμύθι που δημιούργησα για τους μικρούς μας φίλους. Ο ρυθμικός στίχους και οι εικόνες βοηθάνε ακόμα περισσότερο τα παιδιά ενώ η δραστηριότητα αυτή είναι πολύ εύκολη στην υλοποίηση. Μια πολύ όμορφη ιδέα θα ήταν οι γονείς μαζί με τα παιδιά να δημιουργήσουν κάτι αντίστοιχο (βλέπε ιδέες για την νέα σχολική χρονιά). Περισσότερα στον παρακάτω σύνδεσμο :

https://docs.google.com/file/d/0B7UOFjZjmwfEM3lFVzNHWk4wZms/edit?usp=sharing

Το παιχνίδι ρόλων

Το παιχνίδι ρόλων είναι μια δραστηριότητα που χρησιμοποιείται απο πολλούς λογοθεραπευτές και αποτελεί μια δημιουργική δραστηριότητα στις συνεδρίες λογοθεραπείας. Το παιδί μέσα απο το συγκεκριμένο παιχνίδι δουλεύει την γενίκευση των δεξιοτήτων που έχουν αποκτηθεί απο την θεραπεία, εξασκεί δεξιότητες που συνεχίζουν να διδάσκονται ενώ ουσιαστικά όλες οι δραστηριότητες και οι διάλογοι πραγματοποιούνται στην λεγόμενη προσομοίωση της ''πραγματικής κοινωνικής ζωής".
Θα ήταν ιδιαίτερα χρήσιμο αν ο θεραπευτής (πάντα στις περιπτώσεις που οι ικανότητες του παιδιού το επιτρέπουν) να χωρίσει το παιχνίδι ρόλων στα εξής μέρη :

1. Ελεύθερη δραστηριότητα-διάλογος. Στο συγκεκριμένο μέρος το παιδί μπορεί να συζητήσει με τον θεραπευτή σχετικά με τον ρόλο που καλείται να παίξει (π.χ. σούπερ μάρκετ-γιατρός-σχολείο). Με αυτόν τον τρόπο ελέγχουμε τον αυθόρμητο λόγο του παιδιού, την ικανότητα του να ακολουθεί με επιτυχία τους κανόνες διαλόγους, την ικανότητα του στην κατονομασία αντικειμένων (σχετικών με τον ρόλο),την σύνταξη-δομή προτάσεων, το κατά πόσο μπορεί να ανακαλέσει-πραγματοποιήσει  κινήσεις-δραστηριότητες που σχετίζονται με το παιχνίδι αλλά και να αξιολογήσουμε την άρθρωση καθώς και τα ερεθίσματα που δέχεται το παιδί. 
2. Δομημένες δραστηριότητες με σκοπό την μίμηση κινήσεων-ομιλίας. Ο θεραπευτής υποδεικνύει στο παιδί φράσεις και δραστηριότητες κίνησης που σχετίζονται με τον ρόλο, ενώ στην συνέχεια του ζητάει να τις μιμηθεί. Αυτό το κομμάτι μπορεί να χρησιμεύσει για την ενίσχυση των ερεθισμάτων και την διόρθωση σε πιθανώς λανθασμένες παραγωγές. 
3. Σύνθετες δραστηριότητες. Το παιδί καλείται να μιλήσει με τον θεραπευτή για ένα π.χ. επάγγελμα, να διηγηθεί προσωπικές εμπειρίες κ.τ.λ ενώ στην συνέχεια το θεραπευτής αφού πρώτα έχει δημιουργήσει ''γωνιές παιχνιδιών'' ζητάει απο το παιδί να πάει στην γωνία που σχετίζεται με το συγκεκριμένο ρόλο και να χρησιμοποιήσει τα παιχνίδια που βρίσκονται εκεί για να μιμηθεί δραστηριότητες (π.χ γιατρός- ιατρικά εργαλεία-εξέταση κούκλας ή θεραπευτή). Σε αυτό το κομμάτι ελέγχουμε πέρα απο όλα τα άλλα και την ικανότητα του παιδιού να ταυτίζει επαγγέλματα με αντικείμενα καθώς και το κατά πόσο είναι ικανό να χρησιμοποιήσει τα παιχνίδια με τον σωστό τρόπο. 

Ιδέες για την νέα σχολική χρονιά

Η νέα σχολική χρονιά ξεκινάει σε λίγες μέρες και τα παιδιά έχουν ήδη μπει σε τροχιά προετοιμασίας. Παρακάτω ακολουθούν μερικές ιδέες που μπορεί να φανούν χρήσιμες για την φοίτηση ενός παιδιού στο νηπιαγωγείο και στο δημοτικό.

1. Η λέξη-κλειδί για την επιτυχία είναι ''το πρόγραμμα''. Πάρτε διάφορα υλικά και φτιάξτε μαζί με το παιδί σας το εβδομαδιαίο του πρόγραμμα. Αυτοκόλλητα, σχέδια και χρώματα σίγουρα βοηθούν. Προσοχή στο πρόγραμμα δεν πρέπει να αναγράφονται μόνο οι υποχρεώσεις για το σχολείο (π.χ. διάβασμα) αλλά και οι ελεύθερες δραστηριότητες, έτσι το πρόγραμμα αποκτά μια άλλη έννοια. Ορίστε μέρες και ώρες που μπορείτε να ασχοληθείτε με το παιδί και συμπληρώστε δραστηρίοτητες που του αρέσουν (π.χ. ζωγραφική,  βόλτα στο πάρκο). 
2. Η υπερ-μάθηση δεν έχει θετική επίδραση στα παιδιά. Οι υπερβολές των γονέων πολλές φορές οδηγούν το παιδί στο να απολέσει την παιδική-εφηβική του ταυτότητα για να αντεπεξέλθει στις σχολικές υποχρεώσεις. Φροντίστε να διδάσκετε το παιδί σας με επισκέψεις σε μουσεία, πάρκα κ.τ.λ. και όχι με επιπλέον διάβασμα. 
3. Η συμμετοχή του γονέα κρίνεται απαραίτητη. Ορίστε δραστηριότητες που θα υπάρχει αλληλεπίδραση γονέα-παιδιού. Για παράδειγμα μια όμορφη ιδέα είναι να δημιουργήσετε ένα παραμύθι μαζί με το παιδί. Ζωγραφίστε τις εικόνες, γράψτε τις προτάσεις του παραμυθιού, κολλήστε τις σελίδες και διαβάστε το. Πραγματικά αυτή η δραστηριότητα αποτελεί μια ''πηγή'' βελτίωσης πολλών δεξιοτήτων (λεπτή κινητικότητα, πραγματολογία, φαντασία, συνεργασία). 
4. Δημιουργήστε τον χώρο ανάγνωσης του παιδιού. Απομακρύνεται απο το γραφείο αντικείμενα που αποσπούν την προσοχή και μην αφήνετε το παιδί να διαβάζει σε δωμάτια που δεν επιτρέπουν την συγκέντρωση του (π.χ. Κουζίνα-Σαλόνι). 
5. Φροντίστε στον ποιοτικό χρόνο ενασχόλησης με τα μαθήματα. Μην πιέζεται το παιδί σας να διαβάζει ενώ δεν μπορεί για πολλές ώρες. Προτιμότερο είναι να ενημερώσετε τον δάσκαλο του ότι δεν μπόρεσε να κάνει κάποιες ασκήσεις ώστε να σας δώσει επιπλέον συμβουλές για το σωστό τρόπο μελέτης. 
6. Η ανταμοιβή στις προσπάθειες των παιδιών (όχι μόνο όταν είναι επιτυχημένες) είναι ένα ακόμα στοιχείο που χαρίζει αυτοπεποίθηση και σιγουριά στους μικρούς μαθητές. Ένα μπράβο και μια αγκαλιά αποτελούν πραγματικά κίνητρα. 

Καλοκαιρινές διακοπές και Λογοθεραπεία

Όπως κάθε χρόνο το καλοκαίρι έχει φτάσει και έχει φέρει αναστάτωση σε γονείς και θεραπευτές για το κατά πόσο πρέπει ή όχι να συνεχιστούν οι συνεδρίες λογοθεραπείας.

Στοματοπροσωπικές ασκήσεις

Οι στοματοπροσωπικές ασκήσεις ανήκουν σε μια βασική κατηγορία δραστηριοτήτων που αποσκοπούν στην ενδυνάμωση των μυών της στοματικής κοιλότητας και αποσκοπούν στην βελτίωση της άρθρωσης άρα και της παραγωγής ομιλίας. Τα παιδιά που πρέπει να δουλέψουν με τέτοιες ασκήσεις πολλές φορές δυσκολεύονται ή δεν δείχνουν ενδιαφέρον για την πραγματοποίηση τους. Μεγάλη σημασία έχει ο τρόπος που ένας λογοθεραπευτής θα ξεκινήσει αυτές τις δραστηριότητες.

Μια εικόνα... ''χίλιες'' δραστηριότητες

Οι σύνθετες εικόνες είναι πραγματικά μια υπέροχη δραστηριότητα που ''λύνει'' τα χέρια του λογοθεραπευτή. Με εικόνα μπορούμε να δουλέψουμε πολλές δεξιότητες μαζί. Για παράδειγμα:

Το παιχνίδι με τα ''ζωάκια''

Ένα πολύ απλό αλλά ταυτόχρονα πολύ αποτελεσματικό παιχνίδι για τα παιδιά με καθυστέρηση λόγου-ομιλίας, φωνολογικές διαταραχές και διαταραχές άρθρωσης είναι ''το παιχνίδι με τα ζωάκια''. Εικόνες  είτε 3D φιγούρες απο ζώα μπορούν να βοηθήσουν το παιδί να ξεκινήσει την διαδικασία της βελτίωσης με έναν πολύ απλό τρόπο. Παρακάτω δίνονται μερικά παραδείγματα για ασκήσεις.

Ασκήσεις ακουστικής διάκρισης

Η ακουστική διάκριση είναι ένας τομέας που παίζει πολύ σημαντικό ρόλο την ανάπτυξη του λόγου και που οι λογοθεραπευτές πρέπει να εξετάζουν με ακρίβεια. Μερικές πολλοί απλές ασκήσεις για να εξετάσουμε την ακουστική διάκριση είναι οι παρακάτω :

Ιδέες για την δημιουργία ανεπίσημου ''τεστ άρθρωσης''

Παρακάτω ακολουθεί ο σύνδεσμος που μπορείτε να δείτε ένα ανεπίσημο  τεστ άρθρωσης. Στο τέλος της παρουσίασης δίνεται δείγμα για τον τρόπο καταγραφής και χρήσης του τεστ.

Δείγμα υλικού για την αξιολόγηση των προ-γλωσσικών δεξιοτήτων

Για να δείτε το δείγμα υλικού για την αξιολόγηση προ-γλωσσικών δεξιοτήτων πατήστε στον παρακάτω σύνδεσμο : https://docs.google.com/file/d/0B7UOFjZjmwfENktETk9PRnlvYUU/edit?usp=sharing

Δημιουργία υλικού

Ψάχνοντας κανείς στο ιντερνέτ μπορεί να βρει απίστευτο υλικό. Ενα blog που έχω ξεχωρίσει για το υπέροχο υλικό που έχει είναι το dreamskindergarten. Πρόκειται ίσως για το πιο οργανωμένο blog, που το υλικό που παρέχει μπορεί να αξιοποιηθεί απο εκπαιδευτικούς μέχρι και λογοθεραπευτές.